Kurban İbadeti Rehberi: Kimler Kurban Keser, Nasıl Paylaştırılır?

Kurban Bayramı, Hz. İbrahim'in (a.s.) Allah'a teslimiyetini hatırladığımız, paylaşmanın ve kardeşliğin en güzel örneklerini yaşadığımız günlerdir. Kurban, Allah'a yakınlaşmak niyetiyle belirli günlerde belirli şartları taşıyan bir hayvanı kesmektir.

Kurbanın anlamı

Kur'an-ı Kerim, kurbanın asıl amacını şöyle hatırlatır:

Al-Hajj 22:37

Yani Allah'a ulaşan, kanın veya etin kendisi değil, kalpteki takva ve samimiyettir. Kurban; teslimiyet, şükür ve paylaşmanın ibadetidir.

Kevser suresi de namaz ve kurbanı birlikte anar Al-Kawthar 108:2.

Kimler kurban keser?

Türkiye'de yaygın olan Hanefî mezhebine göre kurban; akıllı, ergen, mukim (yolcu olmayan) ve temel ihtiyaçlarından fazla olarak nisap miktarı mala sahip olan Müslümana vaciptir. Diğer mezheplerin çoğunluğu ise kurbanı güçlü bir sünnet (sünnet-i müekkede) olarak kabul eder. Kurban için, zekâttaki gibi malın üzerinden bir yıl geçmesi şartı aranmaz.

Kurbanlık hayvanın şartları

Kurban olarak koyun, keçi, sığır (inek, manda) ve deve kesilebilir.

• Koyun ve keçi: Bir kişi adına kesilir. Koyun genellikle bir yaşını doldurmuş olmalıdır (gösterişli ve iri ise altı ayı doldurmuş olması da kabul edilir); keçi bir yaşını doldurmuş olmalıdır.
• Sığır: İki yaşını doldurmuş olmalıdır; yedi kişiye kadar ortak kesilebilir.
• Deve: Beş yaşını doldurmuş olmalıdır; yedi kişiye kadar ortak kesilebilir.

Hayvan; kör, topal, çok zayıf veya belirgin şekilde kusurlu olmamalıdır. Ayrıntılı şartlar için bir din görevlisine danışabilirsiniz.

Kesim vakti

Kurban, bayram namazından sonra kesilmeye başlanır ve bayramın üçüncü günü akşamına kadar kesilebilir. Bayram namazından önce kesilen hayvan kurban yerine geçmez.

Kesim sırasında dikkat edilecekler

• Hayvana eziyet etmemek, bıçağı hayvanın önünde bilememek
• Kesim öncesinde hayvanı susuz bırakmamak
• "Bismillahi Allahu Ekber" diyerek kesmek
• Mümkünse kurban sahibinin kesimde bulunması

Hayvan haklarına ve hijyen kurallarına uymak, kurbanın ruhuna uygun davranmanın bir parçasıdır.

Etin paylaştırılması

Kurban etinin üçe bölünmesi tavsiye edilir:

1. 1Bir kısmı ev halkı için
2. 2Bir kısmı akraba, komşu ve dostlar için
3. 3Bir kısmı ihtiyaç sahipleri için

Bu bir tavsiyedir; ailenin ihtiyacına göre farklı paylaştırılabilir. Kurbanın derisi ve etinden kasaba ücret olarak bir şey verilmez.

Vekâletle kurban

Kurbanını kendisi kesemeyenler, güvendikleri bir kişi veya kuruma vekâlet vererek kurbanlarını kestirebilirler. Diyanet İşleri Başkanlığı ve Türkiye Diyanet Vakfı da her yıl vekâletle kurban organizasyonu yapar; bilgi için diyanet.gov.tr adresini takip edebilirsiniz.

Arefe ve bayram günleri

Kurban Bayramı'ndan önceki gün olan Arefe günü, dua ve oruç için faziletli bir gündür. Bayram günlerinde teşrik tekbirleri getirilir; bayram namazı kılınır, akraba ve komşular ziyaret edilir.

Kurbanın sünnetleri

Kurban kesecek kişi için bazı güzel davranışlar tavsiye edilmiştir:

• Saç ve tırnakları kesmemek. Zilhicce ayı girdikten sonra kurbanını kesene kadar saç ve tırnaklarını kesmemek, Hanefî mezhebinde müstehaptır. Diğer bazı mezheplerde bu konu daha güçlü görülmüştür.
• Kurbanı bizzat kesmek veya kesimde bulunmak. Gücü yetenin kurbanını kendisinin kesmesi, yetmeyenin ise kesim sırasında orada bulunması güzeldir.
• Bayram namazından sonra kesmek. Şehirlerde kurban, bayram namazı kılındıktan sonra kesilir.
• Teşrik tekbirlerini getirmek. Arefe günü sabah namazından bayramın dördüncü günü ikindi namazına kadar, her farz namazdan sonra teşrik tekbiri getirilir.
• Kurban etinden yemek. Kurban sahibinin kendi kurbanının etinden yemesi sünnettir (adak kurbanı hariç).

Kurbanda asıl olan, Allah'a yakınlaşma niyetidir. Kur'an, Allah'a ulaşanın et ve kan değil, takva olduğunu hatırlatır.

AskDeen nasıl yardımcı olur

Bayram yaklaşırken sorular da çoğalır: "Kurban bana vacip mi?", "Ortak kurbanda niyet nasıl yapılır?", "Kurban eti dondurulabilir mi?" AskDeen'e istediğiniz an sorun. Kur'an ayetleri ve sahih hadislere bağlantılı, mezhepler arasındaki farkları da adilce açıklayan sade cevaplar alın.

AskDeen ayrıca bayram namazı ve diğer namaz vakitlerini bulunduğunuz yere göre gösterir, kıble pusulasıyla yönünüzü bulmanızı sağlar. Bayramınızı gönül huzuruyla karşılamak için AskDeen'i ücretsiz deneyin.